FENG Departments‎ > ‎


Department of Civil Engineering (DCEN)

Civil Engineering Department was established within the Faculty of Engineering since year 2006. Civil Engineering Department at Koya University prepares students for a degree in civil engineering. Civil engineers plan, design, build, and maintain facilities which are essential to our civilization such as: bridges, dams, highways, transit systems, airports, tunnels, irrigation systems, water supply, and industrial and commercial buildings. It is one of the most enriching careers open to men and women and rewarding in personal fulfillment, in enduring service to human kind, and in financial benefits. 

Civil Engineering includes the following sub disciplines: structural engineering, construction engineering, geotechnical engineering, transportation engineering, environmental engineering and water resources engineering. 

The department is committed directly in improving the community life of Kurdistan Region and in particular Koya City through its activities in Consultancy Bureau, the applied researches conducted by the staff and the students, the seminars and workshops presented in cooperation with the Governmental Departments in the city, and also through the field engineers who graduated from the department. 

Undergraduate programs in the department include both pure and applied mathematics subjects together with updated optional subjects that the industry and market is in need for.

Department Mission:

Civil engineering is concerned with planning, design, construction of facilities which are essential to modern life. Civil engineers are problem solvers in the areas of structures, water supply, traffic congestion, pollution, and infrastructure improvements. 

Societal needs, economic conditions and public safety are paramount in the work accomplished by civil engineers. 

Our vision is guided by the need to provide innovative and appropriate solutions to these issues through the education of engineers in both the technical and social aspects of engineering, including advanced methods, technologies and policies, and the need for life-long learning. 

The Department of Civil Engineering strives to graduate highly qualified engineers, provide quality professional and community service to the region and the world. 

Department Vision:

The Mission of the Department of Civil Engineering is to educate our students to prepare for careers in which they can contribute positively to the design, construction, maintenance and advancement of civil engineering-based systems critical to the quality of life in a changing Kurdistan and world. We do this by providing students with the skills and tools necessary to understand the physical world, to apply this understanding to current and future needs of society and to responsibly and ethically address the impacts that engineered systems can have on a community and its environment. As part of this process, the Department's faculty and students will advance the state of knowledge of the discipline through researches, publications and relevant services to the profession and community.

Learning Outcomes: 

By the time of graduation, Students should have acquired the following knowledge and skills: 

General skills:
  • An ability to apply knowledge of mathematics, science, and engineering. 
  • An ability to design and conduct experiments, as well as to analyze and interpret data. 
  • An ability to design a system, component, or process to meet desired needs. 
  • An ability to function on multi-disciplinary teams. 
  • An ability to identify, formulate and solve engineering problems. 
  • An understanding of professional and ethical responsibility. 
  • An ability to communicate effectively. 
  • The broad education necessary to understand the impact of engineering solutions in a global and societal context. 
  • An ability to use the techniques, skills, and modern engineering tools necessary for engineering practice.

Analytical Skills: 

  • The ability to produce professional designs taking account of technical, environmental, ethical and commercial considerations. 
  • Combining with others, often with multidisciplinary teams, to achieve tasks/goals (teamwork). 
  • The ability to plan, priorities and make judgments on the basis of a range of available data, to deadlines and under pressure. 
  • Appreciation of the economic context within which work is being undertaken and the need for solutions to be economically viable. 
  • The ability to carry out health and safety risk assessments and conduct safe systems of working. 
Communication skills

From the beginning, the department’s head meets the new students to give them information about the department regulations and civil engineer tasks and fields in which they operate or finding jobs. This will help students to: 
  • The ability to formulate an engineering statement precisely. 
  • The ability to write a coherent proof. 
  • The ability to present an engineering argument verbally. 
Reading and research skills :
  • The ability to research, acquire, use and critically evaluate experimental, numerical and other complex data. 
  • The ability to conduct practical experiments/activities to investigate engineering behavior and material properties. 
  • Sufficient experience in engineering language and foundational material to be well-prepared to extend one’s engineering knowledge further through independent reading. 
  • Exposure to and successful experience in solving construction problems presenting substantial intellectual challenge.

Who employs Civil Engineer? 

Civil engineering is one of the oldest professions, and their work is visible everywhere throughout history. All buildings from the Egyptian pyramids to modern skyscrapers have needed civil engineers for their design and construction. Civil engineers are involved in planning highway transportation systems, ports and airports, and water and waste management in urban and rural regions.

Construction :

Construction companies employ civil engineers for every stage of a structure’s planning, design, building, and maintenance. Geotechnical engineers, specialist civil engineers who investigate soils and rocks, design a structure’s foundations. Structural engineers fit the correct building materials – masonry, wood, concrete or steel - and structural systems like beams, columns, and other members, to ensure the building can carry the loads imposed on it. These may be wind, earthquake, snow, ice and the loads involved in its future use and occupation.

Water Utilities:

Water resources engineering is a branch of civil engineering that specializes in the treatment of water for human use, the removal of waste water, and the development of methods to remove excess water after storms and floods. Water utilities employ these civil engineers at all stages of the water supply chain in urban and rural areas. They design both sewer and irrigation systems. The engineers must ensure that any water supply and waste disposal system they develop does not damage wetlands, lakes and streams.


Transportation companies employ civil engineers for highway design and safety management, the development of mass transit systems, sea port and airport planning, and infrastructure management. These engineers have a graduate specialization in a transportation discipline and will work alongside private sector and government agency clients to ensure to ensure projects work according to budget and schedule. They conduct feasibility studies on how traffic might affect a specific area or region.


Private sector companies and government agencies involved in landfill management employ civil engineers at every stage of domestic and industrial waste disposal in landfills. Engineers work on the landfill design, its excavation, the monitoring of water courses and leachates, and its operation over its lifetime. Once the landfill reaches capacity, civil engineers seal it and supervise gas and leachate emissions.


Language of education in general at this DCEN is English.

Study Method:

The method of study varies from assignments, lectures, tutorials, workshops, quizzes, exams, laboratory reports, essays, data show, oral presentations, and poster design.


The students spend four Academic year’s full-time study at the Department of Civil Eng. of Koya University. Normally an academic year starts in September and finished at end of June. 

Program Course Modules thought at the Department:

The Department of Civil Engineering offers a well-balanced undergraduate program that strives to develop graduates who are capable of solving problems with fixed and often times limited resources. The application of state of the art skills, a sound understanding of engineering principles, the ability to communicate and preparation for lifelong learning are some of the key areas of focus in the civil engineering curriculum. At the completion of the undergraduate program, graduates are well equipped to enter the practice or pursue advanced studies in any of the civil engineering disciplines. The department provides students with the necessary guidance to develop their full potential within the context of their own personal experiences and the expectations of the profession. As graduates of the civil engineering program, junior engineers get involved in the planning, design, construction and supervising of the infrastructure that is critical to daily life, including buildings, transportation systems, airports, irrigation systems, water supplies, and environmental protection facilities. 

The educational objectives developed by the Department for its undergraduate program reflect our commitment to providing a program that produces graduates who, within four years of graduation, will:
  • Capably design, build, supervise, or improve civil engineering-based systems in the context of environmental, economic, and societal requirements. 
  • Serve the community as ethical and responsible professionals. 
  • Engage in lifelong learning for professional growth.

Laboratories : 

The Civil Engineering Laboratories contain equipment and facilities to support research and teaching in construction materials, structural engineering, geology, highway engineering, surveying, water supply and sewerage, soil mechanics, environmental quality and programming & computer applications. 
  • Concrete & material Testing Laboratory: The Concrete & Material Testing Laboratory contains facilities for mixing, casting, curing, and testing concrete cylinders, beams, construction materials and reinforced concrete structural members. 
  • Sanitary Laboratory: The Sanitary Laboratory is equipped with instrumentation needed for basic chemical and biological characterization of water and wastewater. 
  • Geology Laboratory: The Geology Laboratory is equipped with extensive rock and mineral samples as well as topographic, geologic, and soil maps. 
  • Fluid Laboratory: The Fluid Laboratory is shared with the Chemical Engineering Department. It contains a number of equipment for measuring heads, pressures, friction losses, and liquid properties. 
  • Soils Mechanics Laboratory: The Soil Mechanics Laboratory contains equipment for testing soils in shear, consolidation, and compaction and for other physical and chemical tests. Field testing and sampling equipment are also available. 
  • Surveying Laboratory: The Surveying Laboratory has a wide variety of equipment, such as self-leveling levels, planometers, theodolites, total stations and data collection instruments. 
  • Computer Laboratory: The computer application laboratory has 25 Computers used for studying subjects such as computer applications, programming, GIS applications, AutoCAD, STAAD pro, etc.
Program Course Modules thought at the Department:

The following link provides a full list of Course Modules provided at our department. Each course has a standard course module code which is hyper-linked to its dedicated website for full details information on that particular course. Please note that on each course modules website you will also directed to Academic Profile of the lecturer providing the course.

Course Modules taught at DCEN

You can visit or communicate with our department via one of these methods,


Department of Civil Engineering
Faculty of Engineering
Koya University
University Park
Danielle Mitterrand Boulevard
Koya KOY45
Kurdistan Region - Iraq

Tel/Mobile: +964 (0) 7701537358
E-mail: feng.dcen@koyauniversity.org
URL: feng.koyauniversity.org


به‌شی ئه‌ندازیاری شارستانی له‌ ساڵی 2006ه‌وه‌ له‌ زانكۆی كۆیه‌دا دامه‌زراوه‌. ئه‌م به‌شه‌ خوێندكاران بۆ وه‌رگرتنی بڕوانامه‌ له‌ ئه‌ندازیاری شارستانی ئاماده‌ده‌كات. ئه‌ندازیارانی شارستانی پلان داده‌نێن و نه‌خشه‌ ده‌كێشن بۆ بیناكردن و پاراستنی خزمه‌تگوزارییه‌كانی كه‌ پێویستن بۆ شارستانیه‌تی وه‌ك پرد و به‌نداو و ڕێگاوبان و سیستمی په‌ڕینه‌وه‌وگواستنه‌وه‌ و فڕوكه‌خانه‌و تونێڵ سیستمی ئاودان و ئاو دابینكردن و بینا بازرگانی و پیشه‌سازییه‌كان. ئه‌م به‌شه‌ یه‌كێكه‌ له‌و به‌شانه‌ی كه‌داهاتوویه‌كی باشیان هه‌یه‌ له‌ بواری دۆزینه‌وه‌ی كارو پاره‌ به‌ده‌ستهێناندا بۆ هه‌ردوو ڕه‌گه‌زی پیاوان و ژنان و سه‌لماندنی كه‌سی و پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاری بۆ خه‌لك. 
ئه‌ندازیاری شارستانی ئه‌م لقه‌ زانستانه‌ له‌خۆده‌گرێت: ئه‌ندازیاری پێكهاته‌یی‌ (كه‌ره‌سه‌ی بیناكردن) ، ئه‌ندازیاری بینا دروستكردن، ئه‌ندازیاری جیۆته‌كنیكی و ئه‌ندازیاری گواستنه‌وه‌ و ئه‌ندازیاری ژینگه‌یی و ئه‌ندازیاری سه‌رچاوه‌كانی ئاو. 

ئه‌م به‌شه‌ ڕاسته‌وخۆ په‌یوه‌ندی به‌ ژیانی كۆمه‌ڵگای هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌ هه‌یه‌ و به‌تایبه‌تیش به‌ شاری كۆیه‌وه‌ له‌ ڕێگای چالاكیه‌كانیه‌وه‌ وه‌كو نووسینگه‌ی ڕاوێژكاری و توێژینه‌وه‌ جێبه‌جێكراوه‌كانی كه‌ له‌لایه‌ن كارمه‌ندان و خوێندكارانه‌وه‌ ئه‌نجام ده‌درێن و سیمینارو وركشۆپه‌كانی كه‌ به‌ هاوكاری له‌گه‌ڵ فه‌رمانگه‌ حكومیه‌كانه‌وه‌ ئه‌نجام ده‌درێن له‌ شاره‌كه‌دا‌، هه‌روه‌ها له‌ ڕێگای ئه‌ندازیاره‌ مه‌یدانیه‌كانی ده‌رچوو له‌م به‌شه‌. 

پڕۆگرامه‌كانی خوێندنی زانكۆ هه‌ردوو لایه‌نی ماتماتیكی ته‌واو و ماتماتیكی جێبه‌جێكراو له‌گه‌ڵ بابه‌تی تری تازه‌كراوه‌ی ئاره‌زوومه‌ندانه‌ كه‌ له‌ پیشه‌سازی و بازاڕدا پێویستن له‌خۆ ده‌گرن. 

په‌یامی/ ئه‌ركی به‌شه‌كه‌: 

ئه‌ندازیاری شارستانی په‌یوه‌ندی به‌ پلاندانان و نه‌خشه‌كێشان و بیناكردنی خزمه‌تگوزاریه‌ سه‌ره‌كیه پێویسته‌كانی ژیانی سه‌رده‌مه‌وه‌ هه‌یه‌. ئه‌ندازیاره‌ شارستانییه‌كان له‌ چاره‌سه‌ری كێشه‌كانی بیناكردن و ئاودابینكردن و قه‌له‌باڵخی هاتوچۆ و پیسبوونی ژینگه‌ و به‌ره‌وباشبردنی ژێرخان دان. 
پێداویسیه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان و بارودۆخه‌كانی ئابووری و سه‌لامه‌تی گشتی له‌ كاره‌ هه‌ره‌ سه‌ره‌كیه‌كانی ئه‌ندازیاره‌ شارستانیه‌كانن. 
تێڕوانینمان به‌ ئاراسته‌ی دابینكردنی چاره‌سه‌ری نوێ و گونجاو بۆ ئه‌م مه‌سه‌لانه‌ ده‌ڕوات به‌ڕێوه‌، ئه‌مه‌ش له‌ ڕێگای په‌روه‌رده‌و فێركردنی ئه‌ندازیارانه‌وه‌ له‌ هه‌ردوو لایه‌نی ته‌كنیكی وكۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌ندازیارییه‌وه‌ كه‌ بریتین له‌ شێوازو ته‌كنه‌لۆژیاو سیاسه‌تی پێشكه‌وتوو و هه‌روه‌ها جه‌ختكردن له‌سه‌ر فێرخوازی به‌رده‌وام. 
به‌شی ئه‌ندازیاری شارستانی هه‌وڵ ده‌دات كه‌ ئه‌ندازیاری شاره‌زاو لێهاتوو ده‌ربچوێنێ و خزمه‌تگوزاری كۆمه‌ڵگه‌یی جۆری و پڕۆفیشنال پێشكه‌ش به‌ هه‌رێم و جیهان بكات. 

تێڕوانینی به‌ش: 

تێڕوانینی به‌شی ئه‌ندازیاری شارستانی په‌روه‌رده‌كردن و ئاماده‌كردنی خوێندكارانه‌ بۆ گرتنه‌ئه‌ستۆی پیشه‌وكاری وه‌ها كه‌ بتوانن به‌ شێوه‌یه‌كی ئه‌رێنی به‌شداری بكه‌ن له‌ نه‌خشه‌دانان و بیناكردن و پاراستن و پێشخستنی سیستمه‌ ئه‌ندازیاریه‌كان كه‌ زۆر پێویستن بۆ به‌ره‌وپێشبردنی جۆری ژیان له‌ كوردستانێك و جیهانێكدا كه هه‌میشه‌‌ له‌ گۆڕاندان. ئێمه‌ ئه‌و ئه‌ركه‌ جێبه‌جێ ده‌كه‌ین له‌ ڕێگای دابینكردنی شاره‌زایی و كه‌ره‌سه‌و ئامێری پێویست بۆ تێگه‌یشتن له‌ جیهانی فیزیكی و به‌كارخستنی ئه‌م شاره‌زایی و تێگه‌یشتنه‌ بۆ دابینكردنی پێداویسیه‌كانی داهاتووی كۆمه‌ڵگا، هه‌‌روه‌ها بۆ ئه‌وه‌ی به‌شێوه‌یه‌كی به‌رپرسانه‌و ڕه‌وشتیانه‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ كاریگه‌ری سیستمه‌كانی ئه‌ندازیاری له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگا و ژینگه‌كه‌ی‌ بكه‌ین. وه‌ك به‌شێك له‌م پرۆسه‌یه‌، فاكه‌لتی و خوێندكارانی سه‌ر به‌و به‌شه‌ بارودۆخی زانیاری ئه‌م لقه‌ زانسته‌ به‌ره‌و پێش ده‌به‌ن له‌ ڕیگای توێژینه‌وه‌ و بڵاوكراوه‌و دابینكردنی خزمه‌تگوزاریه‌ په‌یوه‌نداره‌كان بۆ پیشه‌كه‌ خۆی و بۆ كۆمه‌ڵگا. 

ده‌ره‌نجامه‌كانی فێربوون: 

له‌گه‌ڵ ده‌رچوونیاندا، خوێندكاران پێویسته‌ ئه‌م زانیاری و شاره‌زاییانه‌یان به‌ده‌ست هێنابێت: 

شاره‌زایی گشتی: 
  • توانستی جێبه‌جێكردنی زانیاری ماتماتیك و زانست و ئه‌ندازیاری. 
  • توانستی دیزاین كردن و ئه‌نجامدانی تاقیكردنه‌وه‌، هه‌روه‌ها شیكردنه‌وه‌و تێگه‌یشتنی زانیاری (داتا). 
  • توانستی دیزاینكردنی سیستمێك، پێكهاته‌یه‌ك یاخود پرۆسه‌یه‌ك بۆ دابینكردنی پێداویستییه‌كی خوازراو. 
  • توانستی كاركردن له‌ گه‌ڵ تیمی فره‌ زانستی. 
  • توانستی دیاریكردن وپێكهێنان و چاره‌سركردنی كێشه‌ ئه‌ندازیارییه‌كان. 
  • تێگه‌یشتن له‌ به‌رپرسیه‌تی پیشه‌یی و ڕه‌وشتی. 
  • توانستی گفتوگۆكردن به‌شێوه‌یه‌كی كاریگه‌ر. 
  • زانیاری گشتی پێویست بۆ تێگه‌یشتنی كاریگه‌ری چاره‌سه‌ره‌ ئه‌ندازیارییه‌كان له‌ ده‌وروبه‌رێكی جیهانی و كۆمه‌ڵگه‌ییدا. 
  • توانستی به‌كارهێنانی ته‌كنیك و شاره‌زایی و ئامێره‌ ئه‌ندازیارییه‌ سه‌رده‌میه‌كان بۆ ئه‌نجامدانی كاروباری ئه‌ندازیاری. 

شاره‌زایی شیكردنه‌وه‌یی‌: 
  • توانستی به‌رهه‌مهێنانی نه‌خشه‌ی پڕۆفیشنال به‌ ڕه‌چاوكردنی لایه‌نه‌ ته‌كنیكی و ژینگه‌یی و ڕه‌وشتی و بازرگانیه‌كان. 
  • كاركردن له‌ گه‌ڵ خه‌ڵكی تر وله‌گه‌ڵ تیمه‌ فره‌ زانستیه‌كان بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌كان (كاركردن به‌ تیم). 
  • توانستی پلاندانان و دیاریكردنی پێشینه‌كان و بڕیاردان له‌ سه‌ر بنچینه‌ی داتای جۆراوجۆری ‌به‌رده‌ست به‌پێی دوا به‌رواری ته‌واوكردن و له‌ ژێر فشار. 
  • تێگه‌یشتن له‌و‌ بارودۆخه‌ ئابووریه‌ی كه‌ كاری تیادا ئه‌نجام ده‌درێت و دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی كاره‌كه‌ خۆگربێت. 
  • توانستی جێبه‌جێكردنی هه‌ڵسه‌نگاندنی مه‌ترسی ته‌ندروستی وساغله‌می و به‌كارهێنانی سیستمی سه‌لامه‌ت له‌كاركردندا. 

شاره‌زایی گفتوگۆكردن: 

هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌، سه‌رۆكی به‌ش چاوپێكه‌وتن له‌گه‌ڵ خوێندكاران سازده‌دات بۆ ئه‌وه‌ی زانیاریان پێ بدات ده‌رباره‌ی ڕینماییه‌كانی به‌شه‌كه‌و ئه‌ركه‌كانی ئه‌ندازیاری شارستانی و ئه‌و بوارانه‌ی ده‌توانن كارو پیشه‌ی تیادا به‌ده‌ستبهێنن. ئه‌مه‌ش وا له‌ خوێندكاران ده‌كات كه‌ ئه‌م توانستانه‌ی خواره‌وه‌‌ په‌یدا بكه‌ن: 
  • توانستی داڕشتنی ده‌ربڕینێكی ئه‌ندازیارانه‌ به‌شێوه‌یه‌كی ته‌واو. 
  • توانستی نووسینی سه‌لمێنراوێكی ڕیك وپێك و ڕوون. 
  • توانستی پێشكه‌شكردنی گفتوگۆیه‌كی زاره‌كی. 
  • شاره‌زایی خوێندنه‌وه‌و توێژینه‌وه‌: 
  • توانستی ئه‌نجامدانی توێژینه‌وه‌ و به‌ده‌ستهێنان و به‌كارهێنان و هه‌ڵسه‌نگاندنی ڕه‌خنه‌گرانه‌ی داتای تاقیكردنه‌وه‌یی و ژماره‌یی و جۆری تر له‌ داتای ئاڵۆز. 
  • توانستی ئه‌نجامدانی تاقیكردنه‌وه‌ی/چالاكی كرداری بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ هه‌ڵسوكه‌وتی ئه‌ندازیاری و خاسیه‌ته‌كانی مادده‌كان. 
  • ئه‌زموونێكی باش له‌ زمانی ئه‌ندازیاری و بابه‌ته‌ بنچینه‌ییه‌كان بۆ ئاماده‌باشی بۆ زیاتر درێژه‌دان به‌ زانیاری ئه‌ندازیاری له‌ ڕێگای خوێندنه‌وه‌ی سه‌ربه‌خۆ. 
  • خۆدانه‌به‌ر و ئه‌زموونی سه‌ركه‌وتوو له‌ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی بینا دروستكردن و نیشاندانی هه‌وڵ وته‌قه‌لایه‌كی باشی هزریانه‌. 
كێ ئه‌ندازیارانی شارستانی داده‌مه‌زرێنێ؟ 

ئه‌ندازیاری شارستانی یه‌كێكه‌ له‌ پیشه‌ هه‌ره‌ كۆنه‌كان و كاره‌كانی ئه‌ندازیارانی شارستانی له‌ هه‌موو شوێنێكدا دیاربووه‌ به‌درێژایی مێژوو. هه‌موو بیناكان هه‌ر له‌ قوچه‌كه‌كانی (أهرام)ه‌كانی میسره‌وه‌ تاوه‌كو باڵه‌خانه‌ هه‌ره‌به‌رزه‌كانی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ پێویستیان به‌ ئه‌ندازیارانی شارستانی هه‌بووه‌ بۆ نه‌خشه‌دانان و دروستكردنیان. ئه‌ندازیارانی شارستانی هه‌ڵده‌ستن به‌ پلاندانان بۆ سیستمه‌كانی گواستنه‌وه‌ ی ڕیگا سه‌ره‌كیه‌ ده‌ره‌كیه‌كان و به‌نده‌رو فڕۆكه‌خانه‌و سیستمی به‌ڕێوه‌بردنی ئاوو ئاوه‌ڕۆ له‌ ناوچه‌ شارستانی و دێهاته‌كان. 


كۆمپانیاكانی بینادروستكردن ئه‌ندازیارانی شارستانی داده‌مه‌زرێنن له‌ هه‌موو قۆناغه‌كانی بینا دروستكردندا هه‌ر له‌ پلاندانان و نه‌خشه‌كێشان و دروستكردن و پارێزگاری كردن. ئه‌ندازیارانی جیۆته‌كنیك،كه‌ ئه‌ندازیاری شارستانی تایبه‌تن به‌ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ خاكوخۆڵ وبه‌رده‌كان، هه‌ڵده‌ستن به‌ دیزاینكردنی بناغه‌ی بیناكه‌. ئه‌ندازیارانی پێكهاته‌یی هه‌ڵده‌ستن به‌ دیاریكردنی كه‌ره‌سه‌ی دروست بۆ بیناكردن- به‌رد، دار، كۆنكریت، یان ستیل- هه‌روه‌ها سیستمی بنیات نان وه‌ك كاریته‌ و كۆڵه‌گه‌ و به‌شه‌كانی تر، بۆ دڵنیابوون له‌وه‌ی كه‌ بیناكه‌ ده‌توانێ به‌رگه‌ی ئه‌و باره‌ی كه‌ ده‌كه‌وێته‌‌ سه‌ری بگرێت. ئه‌مانه‌ش بریتین له‌ با و بومه‌له‌رزه‌و به‌فر و شه‌خته‌ و هه‌روه‌ها بارودۆخی تریش كه‌ له‌ئه‌نجامی به‌كارهێنانی داهاتووی بیناكه‌وه‌ سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن‌. 

خزمه‌تگوزارییه‌كانی ئاو: 

ئه‌ندازیاری سه‌رچاوه‌كانی ئاو لقێكه‌ له‌ ئه‌ندازیاری شارستانی كه‌ تایبه‌ته‌ به‌ چاره‌سه‌ركردنی ئاو بۆ به‌كارهێنانی له‌لایه‌ن مرۆڤ و لابردنی چڵكاوو ئاوی پیس و دۆزینه‌وه‌ی ڕێگا بۆ لابردنی ئاوی زیاد كه‌ له‌ ئه‌نجامی ڕه‌شه‌باو لافاوه‌وه‌ په‌یداده‌بێ. خزمه‌تگوزارییه‌كانی ئاو ئه‌م ئه‌ندازیاره‌ شارستانیانه‌ داده‌مه‌زرێنن له‌ هه‌موو قۆناغه‌كانی زنجیره‌ی كاره‌كانی ئاودابینكردن له‌ شارو دێهاته‌كاندا. ئه‌ندازیارانی شارستانی ده‌بێت له‌وه‌ دڵنیا بن كه‌ ئه‌و سیستمانه‌ی دروستی ده‌كه‌ن به‌مه‌به‌ستی دابینكردنی ئاو و فڕێدانی ئاوی به‌كارهاتوو نابێته‌ هۆی وێرانكردنی ناوچه‌ ته‌ڕه‌ ئاوداره‌كان و ده‌ریاچه‌و كانیاوه‌كان. 


كۆمپانیاكانی گواستنه‌وه‌ ئه‌ندازیارانی شارستانی داده‌مه‌زرێنن بۆ دیزاینكردنی ڕێگا سه‌ره‌كییه‌كان و به‌ڕێوه‌بردنی سه‌لامه‌تی و دروستكردنی سیستمی گواستنه‌وه‌ی به‌كۆمه‌ڵ و پلاندانان بۆ به‌نده‌ری ده‌ریایی و فڕۆكه‌خانه‌ و به‌ڕێوه‌بردنی ژێرخان. ئه‌م ئه‌ندازیارانه‌ تایبه‌تمه‌ندییان له‌ زانستی ڕیگاوباندا هه‌یه‌و شان به‌شانی خزمه‌تخوازانی كه‌رتی تایبه‌ت و حكومه‌ت كارده‌كه‌ن بۆ دڵنیابوون له‌وه‌ی كه‌ پڕۆژه‌كان به‌پێی بودجه‌و كاتی دیاریكراو ده‌ڕن به‌ڕێوه‌. هه‌روه‌ها هه‌ڵده‌ستن به‌ ئه‌نجامدانی لێكۆڵینه‌وه‌ی ڕاده‌ی گونجاوی بۆئه‌وه‌ی بزانن چۆن هاتوچۆ كاریگه‌ری ده‌بێت له‌سه‌ر شوێنێك یان ناوچه‌یه‌كی دیاریكراودا . 

زبڵ حه‌شاردان 

كۆمپانیاكانی كه‌رتی تایبه‌ت و ئاژانسه‌ حكومییه‌كانی كه‌ تایبه‌تن به‌ فڕێدان و له‌چاڵ نانی زبڵ ئه‌ندازیارانی شارستانی داده‌مه‌زرێنن له‌ هه‌موو قۆناغه‌كانی فڕیدان و حه‌شاردانی زبڵ چ هی ماڵان بێت یان هی كارگه‌ پیشه‌سازییه‌كان. ئه‌ندازیاران كار له‌سه‌ر دیزاینكردن وهه‌ڵكه‌ندنی چاڵه‌كان و چاودێری كردنی ڕێڕه‌وی ئاو و چۆڕاوكه‌ی چاڵه‌زبڵه‌كان و چۆنیه‌تی كاركردنیان له‌ ماوه‌ی هه‌بوونیاندا.كه‌ چاڵه‌كه‌ پڕ بوو، ئه‌ندازیاره‌ شارستانییه‌كان سه‌ری داده‌خه‌ن و سه‌رپه‌رشتی ده‌رپه‌ڕینی گاز و چۆڕاوكه‌‌ ده‌كه‌ن. 


به‌شێوه‌یه‌كی گشتی زمانی خوێندن له‌ به‌شی ئه‌ندازیاری شارستانی زمانی ئینگلیزیه‌. 

شێوازی خوێندن: 
شێوازه‌كانی خوێندن جوراوجۆرن و بریتین له‌ ئه‌رك پێسپاردن و وانه‌و و وانه‌ی تایبه‌تی و وركشۆپ و كورته‌ تاقیكردنه‌وه‌و تاقیكردنه‌وه‌و ڕاپۆرتی تاقیگه‌ و وتارنووسین و پریزه‌نته‌یشن و دروستكردنی پۆسته‌ر. 

ماوه‌ی خوێندن: 

ماوه‌ی خوێندن له‌م به‌شه‌ چوار ساڵه‌ به‌ ده‌وامی ته‌واو و ساڵی خوێندن به‌شێوه‌یه‌كی ئاسایی له‌ مانگی ئه‌یلول تا كۆتایی مانگی حوزه‌یران ده‌خایه‌نێ. 

یه‌كه‌كانی كۆرسه‌كانی خوێندن له‌م به‌شه‌دا: 

به‌شی ئه‌ندازیاری شارستانی پڕۆگرامێكی خوێندنی زانكۆیی هاوسه‌نگ پێشكه‌ش ده‌كات كه‌ هه‌وڵ ده‌دات ده‌رچووانی به‌شه‌كه‌ پێ بگه‌یه‌نێ به‌شێوه‌یه‌ك كه‌ توانایان هه‌بێت بۆ شیكاركردنی كێشه‌كان له‌ ماوه‌یه‌كی دیاریكراودا. به‌كارهێنانی تازه‌ترین شێوازی شاره‌زایی و كارامه‌یی و تێگه‌یشتنێكی دروست له‌ بنه‌ماكانی ئه‌ندازیاری و توانستی گفتوگۆكردن و ئاماده‌كردن بۆ فێرخوازی به‌رده‌وام هه‌ندێكه‌ له‌و بوارانه‌ی كه‌ پڕۆگرامی ئه‌ندازیاری شارستانی جه‌حتیان له‌سه‌رده‌كات. له‌گه‌ڵ ته‌واوبوونی خوێندنی زانكۆ، ده‌رچووان ئاماده‌ن بۆ خستنه‌ كاری ئه‌و زانیارییه‌ی له‌ زانكۆ به‌ده‌ستیان هێناوه‌ یان بۆ درێژه‌ به‌خوێندن دان له‌ هه‌ر لقێكی زانستی ئه‌ندازیاری شارستانیدا. ئه‌م به‌شه‌ ڕێنمایی پێویست به‌ خوێندكاران ده‌به‌خشێ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن توانای ته‌واوی خۆیان په‌ره‌ پێ بده‌ن له‌ بواری ئه‌زموونی كه‌سی و پێشبینیه‌كانی پیشه‌كه‌. 
وه‌ك ده‌رچووی به‌شی ئه‌ندازیاری شارستانی، ئه‌ندازیاره‌ تازه‌ده‌رچووه‌كان كارده‌كه‌ن له‌ پلان دانان و دیزاین كردن و دروستكردن وسه‌رپه‌رشتی كردنی ئه‌و ژێرخانانه‌ی كه‌ پێویستن له‌ ژیانی ڕۆژانه‌دا، وه‌كو بیناو سیستمی گواستنه‌وه‌و فڕۆكه‌خانه‌و و سیستمی ئاودان و ئاو دابینكردن وخزمه‌تگوزارییه‌كانی ژینگه‌ پارێزی‌. 

ئامانجه‌ په‌روه‌رده‌ییه‌كانی به‌شه‌كه‌ بۆ پڕۆگرامی خوێندنی زانكۆیی پابه‌ندبوونمانه‌ به‌ دابینكردنی پڕۆگرامێك كه‌ ده‌رچووانی وا به‌رهه‌م ‌بهێنێ كه‌ له‌ماوه‌ی چوارساڵی خوێندندا توانا په‌یدا ب‌كه‌ن بۆ: 
  • دیزاینكردن و دروستكردن و باشكردنی سیستمه‌كانی په‌یوه‌ست به‌ ئه‌ندازیاری به‌پێی خواسته‌ ژینگه‌یی و ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی و كۆمه‌ڵگاییه‌كان. 
  • خزمه‌ت كردنی كۆمه‌ڵگا وه‌ك پیشه‌وه‌رێكی به‌ڕه‌وشت و به‌رپرسیار. 
  • فێرخوازی به‌رده‌وم بۆ په‌ره‌دان به‌ پیشه‌كه‌یان. 


تاقیگه‌كانی به‌شی ئه‌ندازیاری شارستانی ئامێروخزمه‌تگوزاری له‌خۆ ده‌گرن كه‌ یارمه‌تی ده‌رن له‌ تویژینه‌وه‌و و فێركردن له‌ بواری كه‌ره‌سه‌كانی بیناكردن و ئه‌ندازیاری پێكهاته‌یی و جیۆلۆجی و ئه‌ندازیاری ڕێگاوبان و ڕووپێوی و ئاوو ئاوه‌ڕۆ و میكانیكی خاك و خۆل و جۆرو پرۆگرامسازی ژینگه‌یی و به‌رنامه‌كانی كۆمپیوته‌ر. 

  • تاقیگه‌ی پشكنینی كۆنكریت و كه‌ره‌سه‌كان: ئه‌م تاقیگه‌یه‌ ئامێرو ئاسانكاری تیادایه‌ بۆ تێكه‌ڵكردن و له‌قالبكردن وچاره‌سه‌ركردن و تاقیكردنه‌وه‌ی لووله‌كی كۆنكریتی و كاریته‌ و كه‌ره‌سه‌كانی بیناسازی و به‌شه‌ جیاوازه‌كانی پێكهاته‌ی كۆنكریتی به‌هێزكراو. 
  • تاقیگه‌ی پاككردنه‌وه‌: ئه‌م تاقیگه‌یه‌ ئامێرو كه‌ره‌سه‌ی پێویست بۆ پشكنین و دیایكردنی خاسیه‌ته‌ كیمیایی و بایۆلۆجیه‌كانی ئاوو زێرابه‌كان له‌خۆ ده‌گرێت. 
  • تاقیگه‌ی جیۆلۆجی: ئه‌م تاقیگه‌یه‌ نموونه‌ی زۆر له‌ به‌ردو كانزاكان ، هه‌روه‌ها نه‌خشه‌ی ڕووی زه‌وی و جیۆلۆجی و خاك وخۆڵ له‌خۆ ده‌گرێت. 
  • تاقیگه‌ی شله‌مه‌نی:ئه‌م تاقیگه‌یه‌ هاوبه‌شه‌ له‌گه‌ڵ به‌شی ئه‌ندازیاری كیمیایی و ژماره‌یه‌ك ئامێر له‌ خۆ ده‌گرێت كه‌ به‌كاردێن بۆ پیوانی په‌ستانی شله‌كان و و په‌ستان و زیانه‌كانی لێك خشان و خاسیه‌ته‌كانی شله‌كان. 
  • تاقیگه‌ی میكانیكی خاكوخۆڵ: ئه‌م تاقیگه‌یه‌ ئامێری پشكنینی خاك به‌ شێوه‌ی شكاو و یه‌كخراو و په‌ستراو له‌خۆ ده‌گرێت،كه‌ به‌كاریش دێن بۆا تاقیكردنه‌وه‌ی تری فیزیایی و كیمیایی. هه‌روه‌ها ئامێری پشكنین و سامپل وه‌رگرتنی زه‌ویشی تێدایه‌. 
  • تاقیگه‌ی ڕوو پێوی: ئه‌م تاقیگه‌یه‌ ئامێری جۆراوجۆر له‌خۆ ده‌گرێت، وه‌ك ئامێری ته‌خت كردن و ڕووبه‌ر پێو (پلاتۆمیته‌ر) و گۆشه‌پێو و تۆته‌ل سته‌یشن و ئامێری كۆكردنه‌وه‌ی داتا. 
  • تاقیگه‌ی كۆمپیوته‌ر: ئه‌م تاقیگه‌یه‌ 25 كۆمپیوته‌ری تێدایه‌ كه‌ به‌كارده‌هێنرێن بۆ خوێندنی بابه‌تی وه‌ك به‌رنامه‌كانی كۆمپیوته‌ر و پڕۆگرامسازی و به‌رنامه‌ی GIS و AutoCAD و STAAD pro, هتد. 

ئه‌م لینكه‌ی خواره‌وه‌ لیستی ته‌واوی یه‌كه‌كانی كۆرسه‌كانی خوێندن (مۆدیولی كۆرسه‌كان) له‌م به‌شه‌دا ده‌خاته‌ به‌رچاو. هه‌ر یه‌كه‌یه‌كی كۆرس (كۆرس مۆدیولێك) كۆدێكی ستانده‌ردی هه‌یه‌ كه‌ لینكی بۆ كراوه‌ بۆ وێبگه‌ی تایبه‌تی خۆی بۆ زانیاری ته‌واو ده‌رباره‌ی كۆرسه‌كه‌. تكایه‌ ئاگاداری ئه‌وه‌ به‌ كه‌ له‌ وێبگه‌ی هه‌ر كۆرس مۆدیولێك ئاراسته‌ ده‌كرێی بۆ هه‌گبه‌ی ئه‌كادیمی‌ مامۆستای وانه‌بێژی كۆرسه‌كه‌.